00:00:00  
Bas bet Xabarlar Orta azïa Medïalarğa nazar Ulağat Azamattıñ aytarı Ekonomïka aydını Zañ jane zamana Parasat
Agwgay Şalqar Darïğay-dawren Alem aïasında Arnawlı xabar Radïo twralı Arna Keskin Bïjïñdegi qazaqtar

Keybır azıq-tulıkterdıñ sırı

Kelwqaynari : Juñgo qazaq radyo torabı | Jawaptı redaktor : Aynagul | Jañalanğan waqıt : 2013-11-14

 

    Kokıs şırını: ertede qan ornına qoldanğan. Dunye juzılık ekınşı soğıs mezgılınde,kokıs şırının qan ornına ıstetken.Oytkenı kokıs şırını adam ağızasına oñay ısmırılıp,arı qızıl qan tuyırışıgın zaqımdamaydı. Şypagerler qansırağan askerlerdı şuğıl qutqarwğa"qan ornına "ıstetken.


    Qızanaq qoymaljıñı: qızanaqtı asılınde şypaşaq uşın jasağan.1834- jılı jon.C . Bennet doktor qızanaqtıñ bas awırwdı,ış awırwdı quswdı tıptı tırısqaq awırwın emdewge bolatındığın bayqap,arı osı maqalanı jaryalağan. Onan soñ, arçybaldı myles doktor qoyıltılğan suyıqtıqtı bolıp alğan. Mıne bul qızanaq qoymaljıñınıñ torkını. Osınday qoyıltılğan suyıqtıqtı darı tabletkası etıp ıstetıp, twmaw jane bawır qabınw qatarlı awırwlardı emdewge ıstetken.


    Sabız: alğaşında kulgın tustı edı.Bızdıñ qazırgı tutınıp jurgen sabızımız qızğılt sarı.Bıraqta bul reñ şındığında 16 ğasırdıñ soñğı kezınde gollandya egınşısı sabızdıñ damın ozgertepekşı bolıp, kulgın tustı sabızdı sapalandırwğa, sarı tus pen aq tustı qalamşanı bwdandastırıp osırgen. Qızğılt sarı tustı sabız kulgın tustı sabız ben salıstırğanda kompıs osırwgede qolaylı bolğan. Sondıqtan uzaq waqıt saqtalıp bugıngı kunge jettı.


    Tabyğy apelsın şırını: apelsın şırınında ıspert quramı bar. Apelsın qabığınan udayı şırın bolıp şığarıp, fermentı jemıs şırınına sıñedı. Jemıs şırını tabyğy qantı qabıldağannan keyın aşydı. Apelsın şırınında bolımsız ıspert quramı bar bolıp,kuştı şampan şarabımen barabar keledı.


    Bılesız be ? Kamer nelıkten qara boladı?


    Kamerdıñ negızgı quramı kawçwk ekenın jurtıñ barı bıledı.Bıraqta şykızatı kawçwk bolğanmen kamer nelıkten qara boladı?Şınında qwğanda negızınen kamerdı ondırgen kezdegı tolıqtırğışı belgılegen.19 ğasırda kawçwk kamerıne qosılğan tolqtırğış uqsamağandıqtan,reñıde turaqtı bolmağan.1915- jılğa kelgende kamer ondırgen kezde kuye qossa ( komırtegı kuyesın), kawçwk qara sya syaqtı tunıq qara bolıp korıledı, onıñ ustıne uykelıske tuzımdılıgı burın bolıp korılmegen deñgeyge jetedı.Sodan bastap,kawçwk kamerı qara tustı bolıp san ğasırlar boyı jer şarında bır tutastıqqa keltırıldı.


    Azamattıq kwalıkte nelıkten x boladı?

    
    Azamattıq kwalıktıñ nomırı memleket belgılemesıne say jasalıp, 18 orındı syfrdan quralğan: aldınğı 6 orını akımşılık rayonğa bolınw şartı syfrı,7-orınnan 14-orınğa deyın twılğan ay kunı, 15–orınnan 17-orınğa deyın ret syfrı, 18-orın salıstırw-tuzetw syfrı. Eñ soñğı orın salıstırw-tuzetw syfrın nomır jasaytın orın bır tutas formala boyınşa eseptep şığaradı. Eger malım bır adamnıñ eñ soñğı nomırı 0~9 deyın bolsa, x bolmaydı.Bıraqta eñ soñğı ornı 10 bolsa,onda x arqılı beynelenedı.Oytkenı 10 eñ soñğı orın bolsa, onda sol adamnıñ azamattıq kwalık nomırı 19 orındı boladı,19 orındı nomır memlekettıñ olşemıne qayşı keledı.Arı memleketımızdıñ kompyuter juyesı 19 orındı azamattıq kwalık nomırın tanımaydı. Xrym syfrnda 10 dı korsetedı, x arqılı 10 dı beynelew arqılı azamattıq kwalıktıñ memlekettık olşemge uyleswıne kepıldık etwge boladı.


    At bogde jerden kelsede nelıkten tez şaba aladı?


    Eger at jarısına qızğatın bolsañ, osınday bır ğajayıp qubılıstı bıletın bolarsıñ: alıstan kelgen juyrık şapqanda koz ılestırmeydı. Bul nelıkten? Adammen uqsamaytnı, attıñ jarıqqa bolğan sezgırlıgı ote kuştı bolwında. Olşemdı waqıt rayonınan attağanda adamnıñ uyqısı qanbaytındıqtan qaljırap, bayawlaw aserı boladı.Bıraqta at jonınen alıp aycaq, olşemdı waqıt rayonınan attağanda eşbır ozgerıs bolmaydı. At kun nurı tuskennen keyın, jalğastı uzaq tundı otkersede, byologyalıq sağattıñ meñgerwınde ornına derew jetıp ulgıredı. Zerttewdıñ daleldewı alıs saparğa şıqqanda attıñ rolı ote zor,tıtırkendırıp areketke keltıretın gormonı bar bolğandıqtan, denenıñ fyzykalıq qasyetın joğarlatadı.


    Uşaqqa otırğanda nelıkten sozsız qolfondı jawıp qoyadı?


    Uşaq uşatın kezde asırese uşıp-qonatın kezde, qolfon nemese elektır onımderın jawıp qoyuı tyıs. Mıne bul avyacya serıktıgınıñ xawpsızdık buyrığı. Jane de ar bır jolawşılardıñ sozsız bılwge tyıstı bılımı. Bul buyrıqtıñ qaynarı 1991-jılı keybır uşqıştar men jolawşılardıñ añıs etwıne kelgen.Olar qızmet barısında elektır jabdıqtarı uşaqtıñ bağdar jabdığına ıqpal jasaytındığın sezgen.Koptegen dalelder uşaqta jıljımalı telefon qatarlılardı ıstetw elektır-magnyt kedergısın twdırıp, uşaq bağdar jabdığına aserın tygızıp, avtomottı jurgızw olşew juyesınıñ qızmetın joyıp avyacya xawpsızdıgıne awır qater tondıredı dep qarağan. Asırese uşaq sımsız elektır bağdarı men xabarlasw juyesı uşaq uşa bastağanda,uşıp joğarı şegıne jetkende,jerge qonwğa tayağanda, uşaqta tomendew-joğarlaw gradwsı bolatındıqtan, arqanday elektır-magnyt kedergısınıñ barlığı uşaqtıñ bulınwı men adam qaza bolw zardabın twdıradı.


    Poyez tosegıne uyıqtağanda basımızdı nelıkten dalyzğa (karydorğa)qaratamız?


    Poyezğa tusken kezımızde, keybırewler tınıştığı uşın basın terezege qaratıp demaladı. Bul demalaw adısı ote qate,oytkenı basın terezege qaratıp uyıqtaw, jastıq dal doñgelektıñ bağtında boladı da, doñgelek pen relıs aralığında twılatın soğılw vagon qabırğasına taraladı,arı poyezdıñ dalyz jağınan şığatın terbelıs kuşın men vagon buyrınen şığatın terbelıstı salıstırğanda tereze jaqtıñ terbelısı ote kuştı boladı. Eger osı terbelıs tolqını ulken myğa jece ağızğanı qattı zaqımdaydı. Budan basqa sentırden tebw kuşınıñ aserıne uşıraytındıqtan poyez burılmadan jurgen kezde, basıñdı terezege qaratıp demalsañ qabırğağa basıñ oñay soğılıp,asılı bolmawğa tyıstı jaralanw boladı. Sondıqtan bız adette poyez tosegınde uyıqtağanda, basımızdı mumkındıktıñ barınşa tereze jaq buyırge qaratıp demalmawımız kerek.



    Bugıngı şynjyañ adeby tañdamalılar jwrnalınıñ 2013-jılğı 9- sanı52-betınen awdarğan: sağınbek şame ulı

Qazaq radïo torabınıñ baylanıs ädırısı : elektrondi poçta:

Ädırısı : bïjïñ qalası fwşïñmın sırtqı koşesi 2-awla juñgo radïo torabı poçta nömırı :100866
Telefon :010-86093114 400-668-0040 Fakıs :010-63909751
E-mail:cn@cnr.cn
Torapta taratılatın dıbıs keskin bağdarlamalarınıñ ruxsat nömırı 0102002
Ortalıq xalıq radïo stansïası baspa uqığı (C)
网上传播视听节目许可证号 0102002 京ICP备05065762号