00:00:00  
Bas bet Xabarlar Orta azïa Medïalarğa nazar Ulağat Azamattıñ aytarı Ekonomïka aydını Zañ jane zamana Parasat
Agwgay Şalqar Darïğay-dawren Alem aïasında Arnawlı xabar Radïo twralı Arna Keskin Bïjïñdegi qazaqtar

Jastardıñ rak awrwına şaldığw salıstırması joğarılawınıñ sırı nede

Kelwqaynari : Juñgo qazaq radyo torabı | Jawaptı redaktor : Aynagul | Jañalanğan waqıt : 2013-05-21

 

        "jastıq şaq aq almas, joğalıtqan taba almas"danalar tağılımı adamzat orkenyetınıñ jemısımen jeñısnıñ jastardıñ qajır qayratı, talğamdı talanıtı men tyanaq tabatının tarazılawda, al qazırge kunde erteñnıñ ulıqtawşısı jastardıñ rak awrwına şaldığw salstırmasınıñ uzdıksız joğarılawı arkımdı alañdatwda…


    "2012-jılğı juñgo ospe awrwları jıldıq malımetınde" jaryalawınşa, elımızde jwıqtağı 20jıldan berı, jastardıñ rak awrwına şaldığw salıstırması kun sayın joğarılağan.


    1.Rak kletkası barınşa orşwde


    Mısalı: 28 jastağı temekı tartıp, araq ışpeytın, ar aptada swğa maltap dene şınıqtırıp kele jatqan mırzanıñ rakqa şaldığwı jubayın qayran qaltırdı.


    "2012-jılğı juñgo ospe awrwları jıldıq malımetınde" jaryalawınşa, lynfa ospesıne şaldığwşılardıñ qatarı molayğan, 19-35 aralığındağı jastardıñ asqazan ragına şaldığw salıstırması 30 jıldıñ aldındağıdan bır ese artqan. Omıraw ragı, okpe ragı, toq ışek ragı, qalqanşa bez ragı syaqtı rak awrwları jastarda kop twılwda.


    Klynyka şypagerı "10 jıldıñ aldında ospe awrwlar bolmesınde ospe awrwlarına şaldıqqan 40 jastan tomengı nawqastardı kezıktırmeytın edık, al qazır jastardıñ ospe awrwlarına şaldığw salıstırması kun sayın joğarılawda" dedı.


    Adettegı kletkanıñ turlı raktı qozdırğış faktorlardıñ ıqpalınan rak kletkasına ozgerw barsı bır turlı jañalanw barsı bolıp tabıladı. Bul kıletkanıñ ozgerwıne ote uzaq waqıt ketedı. Al qazır jastardıñ rak awrwına şaldığwınıñ sır nede?


    Sanger zerttew akedemyasındağı Nik-Zainal Serena doktor omıraw ragına şaldığwşılarğa zerttew jurgızgende bır turlı erekşe kıletka qurılmınıñ kenetten ozgerw " Kataegis" ulgısın qalıptastırğanın bayqağan. Gender jyntığı şağın ğana kolem ışınde, qısqa waqıtta gen ozgersın bastan keşıredı.


    Omıraw ragına şaldığwşı 21 adamnıñ ışınde 13 adamnıñ denesınde "Kataegis "ozgerısı twılğan, bul ozgerw tasılı rakqa şaldığwşınıñ denesınde keñınen saqtalğanın añğartadı.


    Zerttewşıler ışkerley zerttew jurgızw arqılı munday uqsamağan ozgerıs tasılderınıñ basqa rak awrwında da bar ekendıgın daleldedı.


    Rak awrwı tuqım qwalaytın awrw turıne jatpaydı, ata-anası rak awrwına şaldıqsa balasınıñ da rak awrwına şaldığwı ekıtalay, egızderdıñ de bırdey waqıtta rak awrwına şaldığwı mumıkın emes. Turmıs tasılı men qarım-qatınas jasaw ortasında rak awrwın twdıratın zattar adam denesınıñ rakqa sezımtaldığın arttıradı. Sondıqtan orta sebebı gen ozgersın keltırıp şığarğan.


    2.Semızdık pen uzaq waqıt otırw rak awrwına şaldıqtıradı


    Jastardıñ rak awrwına şaldığw salıstırmasınıñ joğarılawınıñ sır nede?


    "2012-jılğı juñgo ospe awrwları jıldıq malımetınde " rak awrwınıñ jastarğa oyıswı jasağan orta men qoğamdıq saldardıñ aserınen payda bolğandığı aytılğan. Lastanw: maşynadan şığatın bılğanış gazdardıñ awanı lastaw darejesı awır bolğan. Jastardıñ kundelıktı turmısta maşyna jurgızwı olardıñ rak awrwına şaldığwına murındıq bolıp otır.


    Adamdardıñ denesıne tusken nur waqıt uzara kele, denedegı qalıptı kıletkalardı zaqımdaydı, jastar kundelıktı turmısta elektr – magnyt, mykro tolqın syaqtılardan taralğan nurmen janasatındıqtan rak awrwına şadığwğa sebepşı bolıp otır.


    Naşar turmıs adetı: mısal: 23 jastağı boyjetken rak awrwına şaldıqqan uğıswğa qarağanda, ol tuskı tamağında swıq kespe, aştı sorpalardı tutınğan sonımen bırge azıqtanwı qalıpsız bolwday naşar turmıs adetı onıñ rak awrwına şaldığwına murındıq bolğan.


    Mısalı: fwdan wnyversytetındegı şetelden elge oralğan posdoktor uyjwan omıraw ragına şaldığıp, dunyeden otken. Jwıqtağı 10 jıldan berı ol 12 den burın uyıqtamağan, eñ erte bolğanda tungı sağat bırde ğana demalıp, tun boyı koz ılmewdey naşar turmıs adetın qalıptastırğan.


    Mısalı: şyuñ dun esımdı bır ayel 2011-jılı tamız ayında, mertıgıp şypaxanağa barıp, tekserılgende lynfa ospesı barlığı anıqtaladı, awrw jağdayınan xabardar bola tursada ol 3 waqıttıq tamaqtanwğa koñıl bolmey, koñıl aşw orındarına barıp, araq ışıp, turmıs rytımın buzıp, qısta juqa jurıp, densawlığına koñıl bolmegendıkten 30 jasında rak awrwına şaldığıp dunyeden otedı.


    Semızdık: tekserwge negızdelgende, 40% juñgolıqtar semızdıkke dwşar bolğan. Asrese jastarmen balalardıñ semızdık awrwına şaldığw salıstırması joğarılağan.


    Dunye juzılık rak awrwın zerttew qor qoğamı mınalardı atap korsettı: semızdık pen rak awrwı tıke baylanıstı bolıp, munıñ ışınde denedegı may adam denesındegı gormonnıñ turaqtılğına ıqpal jasap, may kıletkası analıq gormon bolıp şığarıp, semırgen ayelderdıñ omıraw ragına şaldığw qaterın arttıradı. Iş bolımındegı may kıletkası adam denesınde jetıldırgış gormon qalıptastırıp, rak awrwına şaldığw qaterın arttıradı.


    Uzaq otırw: sanaqqa negızdelgende, qızmetşılerdıñ arasında dene-tarbye areketımen şuğıldanbaytındar 68%, kompyuter aldında uzaq otıratındar 58.2% yelegen eken.

    
    Amerykadağı bır turdegı zerttewde, uzaq otıratındardıñ denesınde ymwnytettık kıletkalar tapşı bolıp, rakqa oñay şaldığatındığın, omıraw ragı, toq ışek ragı syaqtı rak awrwları dene-tarbye areketımen şuğıldanwmen tığız baylanısta ekendıgın daleldegen.


    Japonyada asqazan ragına şaldığwşılarğa tekserw jurgızgende, toya tamaqtanw men uzaq otırw saldarınan adam denesındegı ymwnytettık kıletkalardıñ bolınwı bogetke uşıraytındığın bayqağan.


    Qısım: psyxologyalıq zerttewlerde: unemı mazasızdanıp, abırjıp, jabırqaw juretın adamdardıñ rakqa şaldığw xawpı zor bolatındığın onıñ ustıne jastar osınday koñıl-kuyde bolatındıqtan rakqa şaldığw salıstırması zor bolatındığın daleldedı.

Qazaq radïo torabınıñ baylanıs ädırısı : elektrondi poçta:

Ädırısı : bïjïñ qalası fwşïñmın sırtqı koşesi 2-awla juñgo radïo torabı poçta nömırı :100866
Telefon :010-86093114 400-668-0040 Fakıs :010-63909751
E-mail:cn@cnr.cn
Torapta taratılatın dıbıs keskin bağdarlamalarınıñ ruxsat nömırı 0102002
Ortalıq xalıq radïo stansïası baspa uqığı (C)
网上传播视听节目许可证号 0102002 京ICP备05065762号