00:00:00  
Bas bet Xabarlar Orta azïa Medïalarğa nazar Ulağat Azamattıñ aytarı Ekonomïka aydını Zañ jane zamana Parasat
Agwgay Şalqar Darïğay-dawren Alem aïasında Arnawlı xabar Radïo twralı Arna Keskin Bïjïñdegi qazaqtar

Keşe, bugın jane erteñ

Kelwqaynari : Juñgo qazaq radyo torabı | Jawaptı redaktor : Dawılbek | Jañalanğan waqıt : 2013-12-08

oner xamyt ulı


    Adam balası tırşılık saxınasındğı qamşınıñ sabınday ğana qısqa ğumırın uş-aq kundık tırşılık- dep,onı keşesı, bugını jane erteñı dep balap, omırdıñ otken şağın, osı şağın jane bolaşağın boljap korsetıp, adam omırınıñ manı men sanın bılwge darıptep, waqıttıñ qadırın adam tağdırımen baylanıstırıp, qundı etıp kornektlılendırgen. Demek, tutas adamızat omır barısın omırdıñ otken şağımen, osı şağımen jane keler şağımen omırdıñ buljımaytın aqyqatı negızınde zañdılıqpen aygılep kornektılendırıp, qudırettendırıp jatadı da, waqıt sınınıñ tım qattıkez, aldamşı arı tez ekendıgın. Otken şaqtıñ qadırın omır ote- ote kele tusınetındıgıñdı daleldep bere alğan. Onday bolsa, tomende şamaşa, adamızat omırı ozen ağınınıñ keşesı, bugını, sonday-aq erteñı turalı bayımdawlar jasap toqtala keteyık.


    Keşegı omır- bugın uşın taryıx. Atap aytqanda, sızdıñ dal qazırgı şığıp turğan kezeñıñızde, otken kunderıñızdegı jetıstıkterıñız, tabıstarıñız, okınışterıñızdıñ bar-barı qayta oralmydı. Qayta, sol otken kunderıñızdegı eñbek jemısterıñızdıñ natyjesı bugınıñız uşın, erteñıñız uşın oz janıñızğa qoşamet raxat bağıştaydı. Bıraq, ol otken quanışta, jubanışta, baqıt-baylıqta qaytalanbas zañdılıq bolıp qala beredı. Tek sol otken şaqtağı eñbek jemısıñızdıñ bodawı ğana aldıñızdan şığıp tura alsa bolğanı sızdıñ baqıttı bolğanıñızdan derek beredı. Abay atamız-eñbek eceñ erınbey, toyadı qarnıñ tılenbey- degen emes pe.


    Al, omırdıñ dal osı şaqtağı, wısıñızdağı turğan waqıtsızdıñ erteñıñızdıñ, erteñı bolğanda, bolaşaqtağı tağdırıñızdıñ,turmısıñızdıñ, omır qundılığın beyneleytın oraydıñ- orayı esepteledı. Oray qaşanda tabısqa jetwdıñ kıltı-ğoy. Atap aytqanda, mundağı oraydıñ alğı şartı waqıt sestıması. Uytkenı waqıt oraydı uttıradı, nemese oraydı utılaydı jane keşewıldetedı, bugınıñızdı keşegıge jeteleydı. Sondıqtan bugınıñ, juyeden osı şağıñızdıñ qadır-qımbatın, baylığın, erteñıñızdıñ ygılıgın korwdıñ taptırmas orayın ustap, tabısqa jetwdıñ ozı waqıttı utıp, oraydı ygerıp, eñbek onımdılıgın jaratw bolıp tabıladı. Demek, waqıt-omır. Omır- barınende qımbat. Barın aytta, bırın ayt-omır ekı kelmeydı, ogız atşa jelmeydı... Ağayın!


    Erteñ ekı turlı mağına beredı. Bırı, keleşek, aldağı basar jolıñız, ğumırıñızdıñ aldağı mezgılı. Endı bır mağanadan alğanda, erteñ sızdıñ alı de basa qoymağan jolıñız ıspettı. Sondıqtan, erteñnıñ ozı sızdı bolaşqqa, jañalıqqa, omırge degen quştarlıqqa bastasa, endı bır jağınan, bugnnıñ şarwasın erteñge qaldırwşı jalqawlar uşın toqmeyılswdı, umıcızdıktı barlıqqa keltırıp şığarıp, omırdıñ qunın tusırıp, adamızattıñ omırge degen kozqarasın, quştarlığın solğındatıp, dunyege bolğan tanımına selqostıq qalıptasrırarı xaq. Soluşın, keşegı omırıñnıñ qundılığınan sabaq alıp, bugınıñdı qadır tutıp, erteñıge negız qalap, aldağı tırlıgıñe jaña jol aşa alsañ, adamdıq tağdırıñnıñ ğumırlıq jolınmandı basa bastağan bolar edıñ. Aste otkenıñe okınıp, bugınıñe qanağattanıp, bolaşağıñdı buldır eles etıp qaraytın bolsañ, ozıñe sylağan tağdırıñ talqısında darmensır kun keşken bolıp qalğandaysıñ. Omırdı qadırlew, waqıttan ozw, bolaşaqqa zor umıtpen qaraw bayandı omırdıñ baqıt talğamı, ğılmy tujırımı bolmaq. Atamız qazaq: "omırımnıñ otkenıne okınbeymın, qadırımnıñ ketkenıne okınemın" - dep maqaldağan –ğoy!


    Jynaqtap aytar bolsaq, bır kundık ğumırıña on kundık mal jyna- degendeyın, ozıñ omır surgen ortañda, omır talğamıñda,adal nyetpen eñbek etpeseñ, talpınbasañ, waqıt sındı talğamınñ tegewırınen otpeseñ, onı ğılmy turğıda paydalana almasañ, tabısqa jetwdıñ kıltıne ayırılıp, muqalıp qalarıñ kezdeysoqtıq emes. Tabısqa jetwdıñ kıltı oz qolıñızda tur, aryne, waqıttan josparlı paydalanıp, aq nyetpen adal eñbektenıp, dunyege umıtpen senımmen qarap qulşınğanda ğana tabıs torıne şığıp, omırdıñ keşegısınen de, bugınınde ygılıktenıp, erteñge nıq qadammen baswdıñ tamaşa şart-jağdayı azırlenbek. ya, omır degenımızdıñ ozı, otken kunıñ, bugınıñ jane erteñıñ. Uytkenı waqıt degen toqtawsız ağın, noqtasız asaw. Sonımen maqalamızdıñ soñın qazaq xalqınıñ mına bır qara oleñ şwmağınen ayaqtatwdı jon korıp otırmın:


    Dunye oylap tursañ mol-aq eken, 
    Bayterek basın kesse şolaq eken, 
    Jyırma bes, otız bespen qayran on bes, 
    Uşewı uş kun qonğan qonaq eken?!



fwkañ qalalıq 3-bastawış mektebı

Qazaq radïo torabınıñ baylanıs ädırısı : elektrondi poçta:

Ädırısı : bïjïñ qalası fwşïñmın sırtqı koşesi 2-awla juñgo radïo torabı poçta nömırı :100866
Telefon :010-86093114 400-668-0040 Fakıs :010-63909751
E-mail:cn@cnr.cn
Torapta taratılatın dıbıs keskin bağdarlamalarınıñ ruxsat nömırı 0102002
Ortalıq xalıq radïo stansïası baspa uqığı (C)
网上传播视听节目许可证号 0102002 京ICP备05065762号