00:00:00  
Bas bet Xabarlar Orta azïa Medïalarğa nazar Ulağat Azamattıñ aytarı Ekonomïka aydını Zañ jane zamana Parasat
Agwgay Şalqar Darïğay-dawren Alem aïasında Arnawlı xabar Radïo twralı Arna Keskin Bïjïñdegi qazaqtar

Dunye dydarı 2014-jılı 3-qañtar

Kelwqaynari : Juñgo qazaq radyo torabı | Jawaptı redaktor : Dawılbek | Jañalanğan waqıt : 2014-01-14

    Qurmettı tıñdarman qawım, bugın qañtardıñ 3-kunı juma, dunye dydarı bağdarlamamızdıñ bugıngı kezegınde aldımen taryxtağı 3-qañtar kunderı twılğan kelelı waqyğalar tızbegın tıñdaysızdar, soñınan dunyenıñ ar tukpırınde twılıp jatqan mañızdı waqyğalarğa keñınen aYaldaytın bolamız. Endeşe bugın mınaday mazmundarmen tanısatın bolasızdar:


    LatvYa evro rayonına 18-muşe el bolıp kırdı, endeşe jaña jılda evropa rayonında tağı qanday jañalıqtar bolmaq?


    SırYa qaqtığısı, yrannıñ Yadro kelıs-sozı, egypettegı bılıqpalıq jağday, palestyn men yzraylYa kelıs sozındey orta şığıstağı koptegen qolamtalı maseleler dunyenıñ nazarın awdarwda. Endeşe 2014-jılı orta şığıs jağdayı qalay damydı?


    B m u nıñ qanday uyım ekenın barşa jurt bıle bermeydı, endeşe osı bır xalıqaralıq uyımnıñ rolı ne? Osı jağındağı mazmundarmen tolığıraq tanıspaq bolsañızdar aldağı jarım sağattıq bağdarlamamızğa nazar awdarıñızdar, arnamızdan alıstamañızdar.



    Qurmettı tıñdarman qawım, bugı qañtardıñ 3-kunı beysenbı, aldımen taryxtağı 3-qañtar kunderı twılğan kelelı waqyğalar tızbegıne toqtalamız.

 


taryxtağı bugıngı kun

 



    1843-jılı qañtardıñ 3-kunı, juñgo çyñ patşalığındağı aygılı oyşıl, taryxşı, adebyetşı lyn zışuydıñ keme jasaw, teñız armYasın kuşeytw, şapqınşılıqtan saqtwğa saYatın aygılı twındısı dunyege keldı.

 


    1868-jılı qañtardıñ 3-kunı, japonYanıñ patşası ukımettık tuzımdı kuşınen qaldırıp, patşalıq bylıktı qalpına keltırıp, saYasy, şarawşılıq jane qoğamdıq jumıstardı zor darejede reformalap, japonYanıñ osızamandanwı men batıstanwın jebedı. 1873-jılı tutas el boynşa mındettı asker bolw tuzımı men awıl şarwaşılıq bajısın alwdı jolğa qoyıp, aqşanı bırlıkke keltırıp, qazına negızın bekemdedı.

 


    1923-jılı qañtardıñ 3-kunı çextıñ aygılı jazwşısı xaşek 40 jasında dunyeden ottı. Ol qısqa ğana omırınde qırwar eñbekter jazağan.

 


    1933-jılı qañtardıñ 3-kunı japon armYasınıñ 8-dyvzYası ayroplan, tankı, soğıs kemesınıñ qorğawında elımızdıñ şanxaygwanın basıp aldı.

 


    1961-jılı qañtardıñ 3-kunı ameryka qurama ştatı kwbamen deplomatYalıq qatınasın uzdı.

 


    1992-jılı qañtardıñ 3-kunı, juñgo men qazaqstan respwblykası deplomatYalıq qatınas ornattı.

 


    2001-jılı qañtardıñ 3-kunı tYanşıñçYawdıñ 1-, 2-darejelı sw elektr stansYasndağı eñ soñğı ekı genarator tızbegı bırlıkte torapqa qosılıp tok tarattı, bul elımızdegı ekı ulken sw elektr stansYaısndağı on genarator tızbegınıñ tugeldey ondırsıke qosılğandığınan derbek beredı. Atalğan osı elektr stansYaları guyjow olkesınıñ anloñ awdanı men gwañşy jwañzw avtonomYalı rayonındağı loñlyngı avtonomYalı awdanınıñ şegaralasqan rayonındağı xoñşuy ozenınde, bul memlekettık tuyındı ynjenerYa bolıp, batıstıñ togın şığsqa jetkızwdegı tuñğış stansYa dep atalğan. Onıñ jalpı genarator symdılığı ekı myllyon 520mıñ kylo vat, jıldıq tok taratw molşerı 13 myllYard 400 myllyon kylovat sağattan asadı. Osı ekı elektr stansYasına jalpı 20myllYard Yuan qarjı qosılğan.




evro rayonındağı tıñ jañalıqtar


    Jaña jıl dabılınıñ soğılwına ılese, evro rayonında uş jıldan bergı zor ozgerıster twıla bastadı. Onıñ bır kornektı belgısı latvYanıñ evro rayonına 18-muşe el bolıp kırwı edı. Bul evro rayonınıñ baYandı damwına qozğawşı kuş bağıştap ğana qoymay, evropa odağınıñ şarwaşılıqtı bır tulğalandırw aYaq alısın jedeldetwge tıyımdı boldı.


    Evropa odağı komytetınıñ torağası barozo latvYanıñ evro rayonına kırgendıgın quttıqtap bılay dedı: bul evro rayonınıñ ornıqtılığın aygılep otır. Alda evro rayonı aşıq ustaw bağıtımen dunyedegı ıqpal kuşın zorayta tusedı. Evropa ortalıq bankesınıñ bastığı drajy qañtardıñ 1-kunı latvYanıñ şarwaşılıq jane aqşa odağına kırgendıgın qarsı aldı.


    Evro rayonına kırw- latvYanıñ alda baYandı damwına asa tıyımdı bolmaq. Asırese aqşa sındırılımınıñ xawp-qaterı barınşa azaYadı. LatvYa aqşası 2005-jıldan bastap-aq evromen qatısı zor bolğan. Evro rayonına qatınasqannan keyın, latvYanıñ sırtqı şarwaşılıq-sawda barıs-kelısı jıyılep, qosılımğa degen senımı arta tusedı.


    LatvYanıñ evro rayonına qosılwına ılese, evronıñ şarpw kolemı 333 myllyon adamğa jettı. Evropa qarız dağdarısınıñ soqqısın abden jegen evro aqşası barğan sayın ozınıñ omırşeñdık qwatın aygılep jatır. Evro rayonı qaytadan ırgesın keñge jayıp, senımın tıptı de bekemdep, evropa odağınıñ bır tulğalanw aYaq alısın jıldamdattı. Qazırgı evro betalısınan –aq bız bazardıñ evropanıñ bır tulğalanw mexanyzımıne ulken senım artıp otırğandığın anıq kore alamız. Evropa odağı aqşa komytetınıñ bastığı reynnıñ aytwı boyınşa, latvYanıñ evro rayonına kırwı evropanıñ bır tulğalanw barısına senım artwğa şart-jağday jasap ğana qoymay, evro rayonı tubınde bıtırap ketedı degen jañsaq uğımğa toytarıs berdı.


    Jwıqtağı xalıq awanın tekserw natyjesıne qarağanda, eger anglYa evropa odağınan şegınıp şığw jonınde jalpı xalıqtıq dawıs beretın bolsa, anglYa azamattarınıñ jarımına jwığı bolınıp şığwdı tañdaydı eken. Yugov tekserw serıktestıgı bır mıñ 637 adamnan suraw surağanda, 49% ı evropa odağınan şegınıp şığwın qoldap, 28% adam evropa odağında qalwdı qoldap, 17% adam qağıs qalğan.


    Jwıqtan berı evropa qurılığında anglYa evropa odağınan şegınıp şığwı mumkın degen qawesetter jıyı taraldı. Evropa odağı evropa qarız dağdarısınıñ ıqpalında, "tez qarqındı evropa qurılığı" jolına bettegendıgı barğan sayın kornektılene tustı, evro rayonındağı elder men evro rayonına jatpaytın elderdıñ bolşektenwı aşıq jarYalandı, evro rayonına kırwdı qalamaytın anglYanıñ evropa odağı ısterınde boyın awlaqqa salwı awqımğa aynaldı.


evropa qarız dağdarısınıñ awırlaswı barısında, anglYa a q ş-pen bır maydanda turdı, evro rayonınıñ ısterıne betaldı kylıkkendıkten, evropa odağındağı basqa elder buğan qattı nazarı boldı. Jwıqta, fransYanıñ pryzdentı xoland"ışınara elder evro rayonına kırwdı qalamaydı, alayda olar ne uşın evro rayonı qalay aynalım jasaw kerektıgıne osınşa nazar awdaradı? Evropa odağınıñ munday jağdayğa betalwınıñ ıqpalı, bunıñ ozektı maqsatı, bır tulğalanwdı qalamaytın muşe elderge qatıstı aYaq alıstıñ qarqının belgılewge jol bermew kerek",- dedı.


evropa odağınıñ bır tulğalanwı qat-qabat qıyınşılıqtar dop kelwde. AnglYanıñ evropa odağınan bukıldey şegınıp şığw oyı da joq emes. Bıraq, evropa odağı men evro rayonınıñ taYawdan bergı ırge jaYuı bır tulğalanw barısınıñ jalğastı jurıletındıgınen derek beredı.



2014-jıl orta şığıs: qam-qayğı men umıtke tolı boladı



    SyrYa qaqtığısı, yrannıñ Yadro kelıs-sozı, egypettegı bılıqpalıq jağday, palestyn men yzraylYa kelıs sozındey orta şığıstağı koptegen qolamtalı maseleler dunyenıñ nazarın awdarwda. 2014-jılı orta şığıs jağdayı qalay damydı?


    2013-jılı, yrannıñ Yadro kelıs sozı men sırYa dağdarsında belsendı ozgerıster twıldı, ar qaysı jaq tymdı oraydı qaytkende mıqtı ustap. 2014-jılı jaña damwşılıqqa qol jetkıze aladı


    Jyı-jyı kelıs soz otkızw arqılı, yrannıñ Yadro maselesı jonındegı 6 el (ameryka, anglYa, fransYa, resey, joñgo men germanYa) 20013-jılı qaraşa ayınıñ 24-kunı jenevada yrannıñ Yadro maselesı jonınde 1-satıdağı kelsımın jasasıp, yran Yadro kelsımınıñ jalğastı 10jıl ılgerlewşılık bolmawday turalağan kuyın ozgerttı, bul deplomatYalıq jolmen yran Yadro maselesın şeşwde mañızdı qadamı bolğandığınıñ beynesı


    Onıñ ustıne, 2013-jılı jeltoqsan ayınıñ ortasında, a Q ş yrandı jazalaw tasılıne ozgerıs engızııp, yrannıñ Yadro josparın qoldadı degen jelewmen. Bır top serıktıkter men jekelerdı aqştıñ jazalaw qara tızımdıgıne engızıp, yran Yadro maselesınıñ bolaşağın bulıñğırlattı.


    Qazırge deyın yrannıñ Yadro maselesın şeşwdıñ jalpı jağdayında ozgerıs bolmadı. Yran men 6eldıñ jasasqan 1-satıdağı kelsımıne say, aldağı 6ayda yran bırsıpıra şaralar qoldanıp, batıs jaqta yranğa qaratqan qursawın bosañsıtadı. Yrannıñ Yadro maselesınen alıp aytqanda, eñ mañızdı sınaq ar qaysı jaqtıñ şınayılığı men ozara senımı 2014-jılı, sırYanıñ xymYalıq qarwın qurtw maselesın şeşwden umıt bar. Texnykalıq sebepterden 2013-jıldıñ soñınan burın tuñğış toptağı xymYalıq darılerdı sırYadan tasıp aketw qızmetınıñ waqıtı keşewıldegenımen ar qaysı jaq belgılengen nısanamen ornıqtı qadammen ılgerlewde, byl jıl ortasında sırYanıñ xymYalıq qarwın qurtw qızmetın orındap bolwdan umıt bar.


    SyrYanıñ qaqtığısı maselesın şeşwde, qañtar ayınıñ orta şenınde otkızıletın sırYa maselesınıñ 2-retkı jeneva majılısı xalqaralıq qoğamnıñ nazarın awdarwda. Qazır, sırYa ukımetke qarsı tobınıñ saylamğa qatınasw- qatınaspawdı turaqtandırwı, yran majılıske qatınasw-qatınaspawı jurttıñ nazarı awıwda, bul ekı ırı sebep osı retkı majılısıtıñ barısı men natyjesıne ıqpal etedı.


    Palestyn men yzraylYanıñ qatınası jağında, aqştıñ memleket ıster xatşısı kery mındet alğanına bır jıl tolmağan waqıtta, orta şığısta 10ret saparda bolıp, palestyn men yzraylYanıñ beybıtşılık kelıs sozın jebewge qulşındı, bıraq palestyn men yzraylYa kelıs sozınde qazırge deyın ılgerlewşılık bolmadı, palestyn men yzraylYa byl sawır ayınıñ aldında jasasqan eñ soñğı orın kelsımınıñ bolaşağı kuñgırt boldı


    Arada uş jıl tastap palestyn men yzraylYa 2013-jılı şılde ayınıñ soñında jaña kezek beybıtşılık kelıs sozın qalpına keltırdı. Bıraq qazırgı jağdaydan qarağanda, beybıtşılık kelıs sozı barsında kedergıler qat-qabat bolıp, yzraylYanıñ jaña areketı palestyn men yzraylYanıñ beybtışılıgıne qater tondırdı.


    YzraylYanıñ mynystr darejelı zañ ornatw kamytetı juıqta zañ-jobanı bekıtıp, yordan ozenı jağasına ornalasqan evrey turğındar turağın yzraylYa terytorYasına tan dep belgıledı. Bul palestyn jaqtıñ qatañ qarsılığın qozğap, palestynnıñ prezydentı abbas mınanı basa darıptedı, yordan ozenınıñ jağalawına tan masele palestynıñ qızıl lenYası ışnde baqılawşı qayratkerler bılay dep qaradı, eger yzraylYa palestyn terytorYasın zorlıqpen yelep almasa, xalqaralıq qoğam qanşa qulşınsada, palestyn men yzraylYa qaqtığısında jaqsarwşılıq bolmas edı.


    Qañtar ayınıñ orta şenınde, egypet negızgı zañ jobasına dawıs beredı, bul egypet saYasy otpelı barsındağı mañızdı qadam. Osı negızgı zañ jobası maquldanğannan keyın, egypettıñ waqıttıq prezydentı mansur prezydent pen parlament saylamınıñ tartıbı men waqıtın belgılep, egypet bylğı jıldıñ soñğı jarım jılında parlament pen prezydent saylamın otkızedı.


    Bıraq, egypet ukımetı jağınan terorlıq uyım dep belgılengen muşılman bawırlastar qoğamı tınış jatpay alewmettık dawıs berwge tosqındıq jasawı mumkın. Egypet bılıqpalıq twıla qalsa kuştı qarsılıq bıldırıp, jağday tağıda qaterlı kuyge tuswı mumkın.


orta şığısta, qynşılıq jağdayğa dop kelgen tek joğardağı elder ğana emes tunystıñ bylık keñsenı uyımdasıtırwı, lybYa men yraqtıñ xawıpsızdık jağdayı, lyvan men yzraylYanıñ şegara qaqtığısı qatarlılar, 2014-jılğı orta şığıs jağdayına talay ozgerıster ala keledı


b m u jaylı

 

     bır el jonınen alğanda, terytorYa eñ qasyettı narse, terytorYa uşın qaşanda qaqtığıstar twılıp turadı. Al, nYu-yorıktıñ dwmandı bazarı manxattan aralınıñ şığıs ozen jağalawındağı kolemı 8 gegtar keletın, zañ jağınan" uş basqarwdan awlaq", " tık tortburış" jer bar. Ol amerykağa da, basqa elgede taweldı emes, nYu-yorıkke tıptı de qaramaydı; Kerısınşe, dunyedegı eñ zor xalıqaralıq uyım- "bırlesken memleketter uyımı" jağınan basqarıladı. Bırlesken memleketter uyımnıñ bas organı osında turadı. Bırlesken memleketter uyımı " jalpılıq sypattağı xalqaralıq uyım", sondıqtan osı erekşe jer xalıqaralıq terytorYa dep ataladı. Bul uyımğa oz erkımen qatınaswdı qalaytın dunye juzındegı arqanday el bırlesken memleketter uyımı bas alqalar keñesınıñ korsetwı, sonday-aq muşe elderdıñ uşten ekı bolegınıñ maquldawımen bırlesken memleketter uyımnıñ muşelıgıne qabıldana beredı. Muşelıkke qabıldanğan arqanday eldıñ memleket twı "osı xalqaralıq terytorYada" jelbırep turadı. Bırlesken memleketter uyımnıñ jynalısına muşe elderdıñ tolıq qatınasw tolımdılığı da, arı tyıstı uqığı da boladı. Zañ moyındağan osı " xalqaralıq terytorYanıñ" amandığına kepıldık etw uşın, onıñ toñıregınde arbır muşe elden kelgen neşe juzdegen saqşılar kundız- tunı kuzette turadı. Eñ qızığı, arqanday elden kelgen saYaxatşı bul " xalıqaralıq terytorYanı"serwendegısı kelse olardıñ tılegın de orındawğa boladı. SaYaxatşı kışkentay saYaxat beletın satıp alsa bolğanı, aq kokte, kok yopka kygen ayel tusındırwşınıñ bastawında"xalıqaralıq terytorYanı" erkın ekskorcYalaydı.


    "xalıqaralıq terytorYanıñ" negızgı qurılısı 39 qabattı zawlım qurlıs. Qurılıstıñ şığıs qabatı men batıs qabatında jarqırağan bolat terezelerı bar, alıstan qarağanda, aynek sarayğa uqsaydı. Oñtustık qanatı men soltustık qanatı aq mramordan qalanğan, ( salmağı 2000 tonna)alıstan alıp eskertkıştey korınedı. Bul zawlım saray bırlesken memleketter uyımnıñ xatşılar basqarması. Qurılıstıñ soltustıgınde bırlesken memleketter uyımnıñ jynalıs zalı men uş alqalar keñesınıñ ( xawıpsızdık alqalar keñesı, ekonomykalıq alqalar keñesı, mındettemelı bylıktı jurgızetın alqalar keñesı) qurılıstarı bar. Xatşılar basqarması qurılısınıñ oñtustık jağında bırlesken memleketter uyımnıñ kemeldı kıtapxanası bar. Bırlesken memleketter uyımnıñ bas organı awlasındağı negızgı tw bağanasına bırlesken memleketter uyımnıñ kok tustı twı asıladı. Twdağı zaytun ağaşınıñ butağı formasında sızılğan şeñberde dunye juzındegı jetı qurlıqtı qorşap turğan ornek bar. Bas organnıñ qaqpası aldındağı keñıstıkte jelbıregen muşe elderdıñ memleket twı bırlesken memleketter uyımnıñ xalqaradağı qoYu baylanısın beynelep turadı.


    Bırlesken memleketter uyımı- faşyzımge qarsı dunye juzılık ekınşı soğıstıñ twındısı. Ol 1945- jılı 24- qazanda resmy qurılğan. Bırlesken memleketter uyımı erejesınıñ tup maqsatı:beybıtşılık, dostıq, ıstestık, saykestık. Asqan ırı elderdıñ qırsığı saldarınan ol ıs juzınde" bırlese" almay keledı. Ar jılı otkızıletın jynalısta unemı tolıp jatqan maseleler twralı qYankeskı aytıs bastaladı da, xalıqaradağı turlışe saYasy kuştıñ qayşılığı men kuresınıñ tuyınıne aynaladı. Bırlesken memleketter uyımı- xalıqaralıq aytıstıñ mınbesı, onda adılecız kuşter qamşılanıp, ayıptalıp otıradı. Bul aranı ekskorcYalawğa kelgen saYaxatşılarda jynalısqa sırttay qatınasıp, jynalıstıñ ışkı xabarların" azdap tıkeley" esty aladı. Bırlesken memleketter uyımnıñ jynalıs zalı jasıl, kok, sarı tuspen bezendırıledı. Bırınşı qabatı wakılderdıñ orını, ekınşı qabatı tılşılerdıñ orını, uşınşı qabatı sırttay qatınaswşılardıñ ornı. Bul arağa kelgen saYaxatşılar ar el prezydenıtterınıñ, zuñlıylarınıñ, mynystrlerınıñ şeşendık sozderı men aytıstarın et qulağımen tıñday aladı. Oz ortalarında oñaylıqpen kezdese bermeytın munday xykımettı" serwen" saYaxatşılar uşın şınında baqıttı ıs. 

evro-azYa jañalıqtarı


   
    Olgograd olkesınde bır kunde 700 neşe adam qolğa alındı


    Resey axbarat torabınan: resey ışkı ıster mynystrlıgı olgograd olkesı ışkı ıster bas mekemesı beysenbı kunı: olgograd olkesınıñ saqşı jağı jaña jıldıñ bırınşı kunı orıstetken terorlıqqa qarsı turw qymılında  Zañğa qyğaştıq jasağan 700 neşe elemenıttı qolğa alğandığın-jarYaladı.


    Xabarda bılay delındı: olgogradta twılğan ekı retkı terorlıq şabwıldan keyın orstetılgen qarsı turw qymılnda, zañ atqarwşı qızmetkerler olkedegı6000 neşe orındağı qurılğılardı qaytalay teksergen.


    Xabarğa qarağanda qolğa alınğan 700 adamnıñ ışınde 12 qwğındalğan qılmısker, 70 kumandı qılmsker bar eken.


    Olgograd olkesınde bır tunnıñ ışınde ekı ret qoparılıs twıldı. Jeksenbı kunı tuste bır ozın olımge baylağan elemenıt vagzal ğymaratınıñ awzında denesıne baylağan qoparğıştı bartılaca, duysenbı kunı tañerteñ qatınastıñ qawırt kezınde bır adam otırğan tramvayday tağı qoparılıs jasadı. Osı ekı retkı terorlıq qoparılısta 34adam olıp, 70 adam jaralandı.

 

grwzYa ukımetı stalynnıñ musının alıp tastawdı uyğarğan


    Şynxwa torabınan: grwzYa jergılıktı medYalarınıñ xabarlawına qarağanda, talave qalalıq ukımet qaladağı stalynnıñ musının duysenbı kunı alıp tastawdı uyğarğan.


    Bul musın qırkuyek ayında qart askerler uyımı men "stalynzımşılder" xalqaralıq uyımınıñ qatınaswımen ekınşı dunye juzılık soğıs qurbandar eskertkışınıñ janına turğızılğan, keyınnen salawatı belgısız bırew musındı qızılğa boYap ketken.


    Jergılıktı ukımet bul musınnıñ bekıtwden otpey, zañsız turğızılğandığın rastağan. Osınıñ aldında jergılıktı ukımet merdıger şaqırıp, musındı koşırwdı jarYalap, "azamattıq damıtw qorı" koşırw jobasına ye bolğan. Ukımet musındı şağwğa 650lyra(şamamen 380 a q ş dolları) komek bergen.


    Qoğamdıq uyım "stalynzımşılder" uyımınıñ basşısı çawta. Azaraşyv bul musındı şağw madeny buyımdı qyratqandıq degen.


    Stalyn burınğı svet odağı basşılarınıñ bırı, geryda twılğan, uqsamağan materYaldarda onıñ twılğan jılı 1878 jılı6-jeltoqsan nemese 1879-jılı 9-jeltoqsan delınedı. Ol1953-jılı 5-nawrızda qaytıs bolğan. Ukımet jağınıñ anıqtawına qarağanda myına qan quyılwdan qaza bolğan.


  
qazaqstannıñ munay tasımaldaw serıktıgı reseydıñ munayın juñgoğa tasımaldaw kelısımne qol qoydı


    AzYa kındıgı torabınan: qazaqstan munay tasımaldaw serıktıgınıñ axbarat mekemesı duysenbı kunı malımet jarYalap:serıktıktıñ bas meñgerwşısı qargerdy. Kaberkyın men resey memlekettık munay serıktıgınıñ bas jorası yger. Seyçyn juñgoğa munay tasımaldaw qızmet otew toqtamına qol qoydı.


    Toqtamda byıl qaraşa ayında qol qoyılğan qazaqstan şegarasınan juñgoğa munay tasımaldaw alğaşqı toqtamınıñ mazmundarı qamtılğan.


    Bunda qazaqstan munay tasımaldaw serıktıgı "pwryertıs-atasw-alataw otkelı" qubırı arqılı resey munay serıktıgı juñgoğa munay tasımaldaw qızmetın oteydı. 2014-jılı 1-qañtardan bastap ar jılı juñgoğa 70 myllYard tonna munay jetkızedı. Toqtam merzımı 5jıl, ozdıgınen jalğastı 5jıl uzartwğa boladı. Toqtam soması qazaqstan ukımetınıñ mejesebı boyınşa belgılenedı.


    Osınıñ aldına qazaqstan jeke menşıktenwdı rettew kelısımı 2014-jılı qañtardıñ 1-kunınen bastap "pwryertıs-atasw-alataw otkelı" qubırı arqılı munay tasımaldaw qarajatın turaqtandırdı. "pwryertıs-atasw" bolegındegı munaydıñ tasımaldaw qarajatı tonnası 117. 31 teñge(0. 762 a q ş dolları) " atasw-alataw otkelı" bolegındegı munaydıñ tasımaldaw qarajatı tonnası 1097 teñge(7. 1 a q ş dolları)boladı. Bul qarajattarğa bajı somasın qosw aytılmağan.


  
yndıstan ukımetı para alwğa şatılğandıqtan, ytalYadan tık uşar satıp alw toqtamın kuşınen qaltırğan


    Resey axbarat torabınan: yndıstan tolas axbarat agenttıgı sarsenbı kunı askery malımetşınıñ sozınen sytat keltırıp:yndıstannıñ 2010-jılı agvystavystlan serıktıgımen jasasqan 12 tık uşar satıp alw toqtamınıñ kuşınen qalğandığın jarYaladı. Bul toqtam şırıkteswge şatılğandıqtan, zañ atqarw tarawlarınıñ baqılawına alınğan.


    MedYalardıñ xabarlawına qarağanda, osı retkı soması 556 myllyon evrolıq toqtamdı kuşınen qaltırw qaraşa ayında belglengen. Yndıstan tolas axbarat agenttıgı sarsenbı kungı malımetınde yndıstannıñ zuñlyı sengı men memleket qorğanıs mynystrı toqtamdı kuşınen qaltırwdan burın osı maselenı aqıldasqan.


    2010-jılı aqpanda yndıstan agvystavystlan serıktıgımen 12 tık uşar satıp alw toqtamına qol qoyıp, yndıstannıñ mañızdı saYasy qayratkerlerınıñ paydalanwın uyğarğan. Bunda 3 tık uşardıñ aqşası tolengen. 2013-jılı fınmykanyka serıktıgınıñ bas jorası gYuseppe. Orse toqtam barısında yndıstan ukmetı arasında paraalw-paraberwge şatılğandıqtan qolğa alınğan. Osıdan keyın yndıstan memleket qorğanıs mynystrı toqtamdı kuşınen qaltırwdı resımy jarYalağan.



    Ya, qurmettı tıñdarman, ozderıñızge dayındağan xalıqaradağı jañalıqtar legı osılay, "dunye dydarı" bağdarlamamızdıñ bugıngı sanı osımen aYaqtaldı aYaqtaldı, alemnıñ ar tukpırınde twılıp jatqan waqyğalardan xabardar bolğıñız kelse arnamızdıñ dunye dydarı bağdarlamasına qulaq turıñızder, dunye dydarı bağdarlaması qaşanda ozderıñızdı jedel arı dal axbarlarmen qulaqtandırıp, jan-jaqtılı taldaw jasap, memlekettık deñgeyde sarapqa saladı. Dunyedegı soñğı jañalıqtardı bızdıñ arnamızdan bırınşı waqıtta tıñday alasızdar, bağdarlamanı awdarıp awe tolqınına dayındağandar: nurbolat dawtaqın ulı, ardaq abyden qızı, radıl jawdat ulı, şalqar qazez ulı, onerqan seyıtqazı ulı, jawaptı redaktor erşat seyıtkamal ulı, erteñ osı waqıtta kezdeskenşe saw-salemet bolıñızdar.

Qazaq radïo torabınıñ baylanıs ädırısı : elektrondi poçta:

Ädırısı : bïjïñ qalası fwşïñmın sırtqı koşesi 2-awla juñgo radïo torabı poçta nömırı :100866
Telefon :010-86093114 400-668-0040 Fakıs :010-63909751
E-mail:cn@cnr.cn
Torapta taratılatın dıbıs keskin bağdarlamalarınıñ ruxsat nömırı 0102002
Ortalıq xalıq radïo stansïası baspa uqığı (C)
网上传播视听节目许可证号 0102002 京ICP备05065762号