00:00:00  
Bas bet Xabarlar Orta azïa Medïalarğa nazar Ulağat Azamattıñ aytarı Ekonomïka aydını Zañ jane zamana Parasat
Agwgay Şalqar Darïğay-dawren Alem aïasında Arnawlı xabar Radïo twralı Arna Keskin Bïjïñdegi qazaqtar

Dunye daydarı 2014-jılı 9-qañtar

Kelwqaynari : Juñgo qazaq radyo torabı | Jawaptı redaktor : Nurşat | Jañalanğan waqıt : 2014-01-14

qurmettı tıñdarman, bugın qañtardıñ 9-kunı beysenbı, kele jatqan jaña jıldarıñız quttı bolsın, "dunye dydarı" bağdarlamasınıñ kezektı berılımınde aldımen taryxtağı qañtardıñ 9 - kunı twılğan kelelı oqyğalar tızbegımen tanısasızdar, odan keyın dunyenıñ ar tarabında twılıp jatqan elewlı axbarat tuyınderıne keñınen toqtalamız. Bağdarlamanıñ bugıngı jurgızwşılerı şınar ğalım qızı men qızırbek janasıl ulı, endeşe "dunye dydarı" bağdarlamasınıñ kezektı berılımınde mınaday mazmundarmen tanısasızdar.

 

otken aptada yraqtıñ xawıpsızdık qosındarı batıstağı anbar olkesınıñ mañızdı qalası bolğan fallwjadan ayrılıp, atalğan qala alxayda uyımı men ışnara taypa qarwlılarınıñ qolına ottı. Alxayda uyımınıñ muşelerı fallwja qalasında yslam memleketın qurğandıqtarın da jaryalap ulgırdı.

 

reseydıñ orınbasar zuñlyı dymtry rogozyn jwırda resey ay şarı bazasın qurw syaqtı ğarıştıq zerttew nısandarın aşıp, ğarış ısterındegı alpawıttı eldık orınğa qayta oralwdı oylastırw kerektıgın ayttı.

 

ulı brytanya "fynans gazetınıñ" jwırdağı xabarına qarağanda, ulı brytanya ukımetı osı aptanıñ ışınde ulı brytanya patşa awletı teñız armyasınıñ josparındağı 2 jaña turpattı avyamatkanıñ jasaw aqısı800 myllyon fwnd sterlyng (bır fwnd sterlyng şamamen 9.73 yuan xalıq aqşasımen teñ) kobeytıletındıgın, bul bastapqı kezde bekıtken jasaw aqısınan bır esege jwıq asıp ketkendıgın jaryalamaqşı.
sırya maselesı jonındegı ekınşı retkı jeneva jynalısı qañtardıñ 22-kunı aşıladı,b m uınıñ bas xatşısı pan jy wn qañtardıñ 6-kunı jynalısqa qatınasatın wakılderge şaqırtw jıberdı,alayda yrannıñ jynalısqa qatınasw-qatınaspawı alı belgısız.

 

qurmettı tıñdarman qawım, bugın qañtardıñ 9 – kunı beysenbı, bugıngı programmamızda aldımen tayxtağı qañtardıñ 9 - kunı twılğan kelelı oqyğalar tızbegımen tanısasızdar.

 

taryxtağı bugıngı kun

 

1884-jılı soltustık koryanıñ kayxwa tobı sayasy ozgerıs qozğadı,japonya ukımetınıñ majburlewımen soltustık korya ukımetı 1885-jılı qañtardıñ 9-kunı "sewıl şartına" qol qoydı. Bunıñ bastı mazmundarı: soltustık korya ukımetı xat joldap japonya ukımetınen keşırım suraw; Sayasy uzgerıste qaza bolğan japonyanıñ mansaptılar semyasına 110 mıñ yuan qamqorlıq qarajat berw; Japonya elşıxanasımen askery kazarmasın qayta qurw qarjısına 20 mıñ yuan tolew; Sayasy ozgerıs jasağan kezde japondıqtardı oltırgen qandıqoldardı jazalaw qatarlılardı qamtydı.

 

1915-jılı qañtardıñ 9-kunı, 1-retkı dunye juzlık soğısta anglya armyası gallypoly soğısın qozğap, wnyston.Çerçyıl usınısımen dardanel buğazında qurlıqqa şıqtı, anglya men fransyanıñ soğıs kemelerı aqpan ayında dardanel buğazın zeñbırekpen atqıladı. Germanyanıñ askery ıster aqılşısı qarsı jaqtıñ josparındağı gallypoly soğısınan alde qaşan xabardar bolğandıqtan, osı jerge zeñbırekşı askerler qosının molınan jynadı.

 

1928-jılı qañtardıñ 9-kunı, jyañ jye-şı bylık basınan ketken 3 aydan keyın qaytadan taqqa şığıp gomyndañnıñ negızgı tulğasına aynaldı,ar toptar art – artınan onıñ qaytadan taqqa otırwın quzadı. Sol jılı qañtardıñ 4-kunı, jyañ jye-şı nanjyñge qaytıp ulı josparın jurgızıp, qañtardıñ 9-kunı telegıramma arqılı taqqa qayta otırğandığın jaryaladı.

 

1968-jılı qañtardıñ 9-kunı sawd-arabya, kwveyıt, lyvya uş el arap munay ekısport etetın elder uyımın qurdı. Bas mekemesı kwveyıtke ornalastıldı.

 

1964-jılı qañtarda panamada dunyenı dur sılkındırgen a q ş-ğa qarsı kures tolqını koterıldı. Qañtardıñ 9-kunı, bır top oqwşılar panama kanalı rayonında panamanıñ memleket twın koterwın talap ecede, a q ş armyasınıñ janıştawına dwşar boldı. Sol kunı 30 mıñ panamalıq toptasıp kanal rayonına kırwdı arı sol jerge panama memleket twın tıgwdı talap ettı, sonımen a q ş armyası xalıqtı qınaday qırdı.

 

1965-jılı, panama ukımetı qañtardıñ 9-kunın "memlekettık aza bıldırw kunı" etıp belgıledı.

 

1979-jılı qañtardıñ 9-kunı elımız 1978-jılı aspyrant tuzımın qalpına keltırdı. Bul jılı jalpı 15 mıñ aspyrant qabıldandı. Bılayşa aytqanda, juñgo oz kuşıne suyenıp jane şektı oqw - ağartw baylğımen, aspyrant oqw-ağartwın kemeldı juyege aynaldırıp, belgılı kolem qalptastırdı. Bul memlekettıñ oqw-ağartw, ğılmy zerttew ısterıne jane qoğamnıñ damwına tyeselı ules qostı.

 

1980-jılı qañtardıñ 9-kunı, sawd-arabya men a q ş ekı jaq mansaptıları otken jılı mekkenıñ ulken meşıtıne şabwıl jasaw waqyğasın yran şye tobı musılmandarı ıstegen dep qaradı. Sol kunı dunyenı dur sılkındırgen şabwıldaw waqyğasına qatınasqan 63 adamnıñ bası alınğan kezde, sawd-arabya men a q ş-nıñ malımdemelerı bır-bırıne qayşı boldı.

 

1989-jılı qañtardıñ 9-kunı, rokby awe şırğalañı twılğanına bır ay bolmay jatıp, anglyada 1989-jılı qañtardıñ 9-kunı tağı bır ret tıragedyalı awe şırğalañı twıldı, londonnan berfasıtqa uşqan boyın 737- turpattı jolawşılar ayroplanı lays awdanında quladı. Şırğalañ lotçyktıñ motordı jañsaq sondırgendıgı sebeptı twılğan.

 

Qazaq radïo torabınıñ baylanıs ädırısı : elektrondi poçta:

Ädırısı : bïjïñ qalası fwşïñmın sırtqı koşesi 2-awla juñgo radïo torabı poçta nömırı :100866
Telefon :010-86093114 400-668-0040 Fakıs :010-63909751
E-mail:cn@cnr.cn
Torapta taratılatın dıbıs keskin bağdarlamalarınıñ ruxsat nömırı 0102002
Ortalıq xalıq radïo stansïası baspa uqığı (C)
网上传播视听节目许可证号 0102002 京ICP备05065762号