00:00:00  
Bas bet Xabarlar Orta azïa Medïalarğa nazar Ulağat Azamattıñ aytarı Ekonomïka aydını Zañ jane zamana Parasat
Agwgay Şalqar Darïğay-dawren Alem aïasında Arnawlı xabar Radïo twralı Arna Keskin Bïjïñdegi qazaqtar

Dunye dydarı 2013-jılı 13-qañtar

Kelwqaynari : Juñgo qazaq radyo torabı | Jawaptı redaktor : Dawılbek | Jañalanğan waqıt : 2014-01-14

    Qurmettı tıñdarman, bugın qañtardıñ 13 - kunı duysenbı, kele jatqan jaña jıldarıñız quttı bolsın, "dunye dydarı" bağdarlamasınıñ kezektı berılımınde aldımen taryxtağı qañtardıñ 13 - kunı twılğan kelelı waqyğalar tızbegımen tanısasızdar, odan keyın dunyenıñ ar tarabında twılıp jatqan elewlı axbarat tuyınderıne keñınen toqtalamız. Bağdarlamanıñ bugıngı jurgızwşılerı şınar ğalım qızı men qızırbek janasıl ulı, endeşe "dunye dydarı" bağdarlamasınıñ kezektı berılımınde mınaday mazmundarmen tanısasızdar.


    Şetel azamattarınıñ jaña negızgı zañ jobağa dawıs berwdı ılgerındı –keyındı bastawına ılese egypettıñ jaña kezektı saYasy otpelı barısı da mañızdı qadamğa aYaq tastadı. Qañtardıñ 14-, 15-kunderı egypet zañ jobanı jalpı xalıqtıq dawısqa saladı.


    JaponYanıñ bylık keñsesı 2014 - jılğı meje eseptı 95 tryllyon 880 myllYard (922 myllYard 220 myllyon dollar) japonYa aqşası dep bekıttı. Bul taryxtan bergı eñ joğarı şek. Bas wazır şınzo abenıñ basşılığındağı japonYa ukımetı neşe on jıl jalğasqan qarapayım jağdayın ozgertw arı japonYanıñ qazınadağı ornıqsızdıqtı qalpına keltırw jolın qarastırwda.


    SyrYa qarsı tobımen tığız baylanıstağı bey ukımet uyımı ‹ syrYa adamdıq uqıq baqılaw uyımı › jaqında, syrYa qarsı tobı arasındağı ışkı qaqtığısta 500 ge tarta adam qaza boldı dedı. Taldawşılar bılay dep eseptedı, syrYa qarsı tobı ozderı altı baqan alawız, jaqında ışkı qaqtığıs onan arı asqınıp, soğıs jağdayı ukımet armYasına tyımdı bolatını sozsız. Qarsı toptar arasındağı ışkı terorlıq kuşter kun sayın asqınıp syrYa tıptı, xalqaralıq qoğamğa komeskı xawıp tondırwde.



    qurmettı tıñdarman qawım, bugın qañtardıñ 13 – kunı duysenbı, bugıngı programmamızda aldımen tayxtağı qañtardıñ 13 - kunı twılğan kelelı waqyğalar tızbegımen tanısasızdar.
  


taryxtağı bugıngı kun
  
1904-jılı 13-qañtar japonYa-resey soğısı twıldı


    1904-jılı qañtardıñ 13-kunı japonYa reseyge eñ soñğı retkı nota tapsırıp, reseyge juñgodağı barlıq manjw terytorYasın qorğap, soltustık koreYanıñ reseydıñ muddesınen tısqarı ekendıgın moyındawın ayttı. Mubada sozbuydağa salatın bolsa, resey, japonYa ekı jağınada tyımsız ekendıgın eskerttı. Sonımen qatar japonYa juñgonıñ şığıs soltustıgıne asker kuşın molaytıp, japonYa-resey soğsın qozğadı.


   
    1962-jılı 13-qañtar şığıs an-by uyırmesı qurıldı


    1962-jılı qañtardıñ 13-kunı elımızdıñ şığıs an-by uyırmesı beyjyıñde qurıldı. Juñgonıñ dasturlı ulttıq an-by korkemonerı men juñgonıñ osızaman xalıqtıq mwzıkaların juñgolıqtarğa tanıstırdı. Sonımen qatar şeteldıñ alğabasar an-by korkemonerın juñgolıqtarğa tanıstırw şığıs an-by uyırmesınıñ mañızdı mındetterınıñ bırı eseptelındı.


   
    1975-jılı 13-qañtar jowınlay xalıqtıq şarwaşılıqtı damıtwdıñ ekı basqıştıq tuspalın qaytalay darıptedı


    1975-jılı qañtardıñ 13-kunı memlekettık 4-kezektı xalıq qurıltayınıñ bırınşı jalpı majılısınde jowınlay zuñly"memleket qızmetınen baYandama" jasağanda xalıqtıq şarwaşılıqtı damıtwdıñ ekı basqıştıq tuspalın qaytalay darıptedı. Bırınşı basqış:1980-jıldan burın derbes, bırşama kemeldı onerkasıp tuzılısı men xalıqtıq şarwaşılıq tuzılısın qurw. Ekınşı basqış:osı ğasır ışınde awıl şarwaşılıq, onerkasıp, memleket qorğanısı jane ğılm-texnykada osızamandanwdı jalpı bettık juzege asırıp, elımızdıñ xalıqtıq şarwaşılığın xalqaranıñ aldınğı legıne jetkızw.

  
1978-jılı 13-qañtar çañjYañ darYasınıñ qaynarkozı men jalpı uzındığı qaytalay turaqtandırldı


    1978-jılı qañtardıñ 13-kunı çañjYañ ağarın josparlaw keñsesı qaytalay tekserw arqılı çañjYañ darYasınıñ qaynarkozı baYanqara tawınıñ oñtustık bawrayı emes qayta tañgwra tawınıñ negızgı sılemı gradan şığıs qarlı tawınıñ batıs oñtustıgındegı toto ozenı ekendıgı turaqtandırılıp, çañjYañ darYasınıñ jalpı uzındığı 5800 kylometırden6300 ge ozgertıldı.


  
  1982-jılı 13-qañtar juñgo kommonystyık partYası ortalıq komytetı men memlekettık keñes qurılımdıq reforma jasadı


    1982-jılı qañtardıñ 13-kunı partYa ortalığı men memlekettık keñestıñ qurılımdıq reforma jasaw qızmetı resmy bastaldı. Memlekettık keñeske qarastı mynystrlık komyttettermen tote qarastı qurılımdar burınğı 100 den 60 qa qısqarıp, jalpı qızmetkerlerdıñ 3/1ı ıqşamdaldı. Memlekettık keñestıñ basşılar qurılımına da reforma jasalıp, orınbasar zuñly 13ten 2ge qısqartıldı.

  
    1988-jılı 13-qañtar jYañ jyñgo taybeyda qaytıs boldı


    JYañ jyñgo-jYañjyeşınıñ ulı, qosımşa atı jYan fıñ, orısşa atı nykolay. Şynxay toñkerısı twılğan 1911-jılı jıjYañ olkesınıñ fıñxwa degen jerınde dunyegekelgen. JYañ qaytıs bolğannan keyın, 1978-jılı mamırdıñ 20-kunı tayuannıñ altınşı kezektı prezydentı bolıp tağayındalğan. 1988-jılı qañtardıñ 13-kunı taybeyda nawqastan qaytıs boladı. Juñgo kommonystyık partYası ortalıq komytetı, qatıstı qayratkerler jane jYañ jyñgonıñ ulı qurlıqtağı twıs-twğandarı taybeyğa qaralı telegramma joldadı.


   
1989-jılı 13-qañtar "memlekettık tuyındı qorğalatın jabayı xayuanatta tızımdıgı" jarYalandı


  1989-jılı qañtardıñ 13-kunı memlekettık keñestıñ bekıtwımen"memlekettık tuyındı qorğalatın jabayı xayuanatta tızımdıgı" jarYalandı. Bul retkı jarYalanğan tızımdıkte memlekettık tuyındı qorğalatın xayuanattardı qorğawdı burınğıdan da kemeldendırdı. Eger osı tızımdıktegı xayuanattardı awlawşılar nemese sawdalawşılar bayqalsa, zañ boyınşa jazağa tartıladı.


  
1993-jılı 13-qañtar "Yadrolıq qarwlarğa tyım salw şartına" qol qoyıldı


    24 jıldıq kelssoz arqılı"Yadrolıq qarwlardı damıtw, ondırw, saqtaw jane paydalanwğa tyım salw arı Yadrolıq qarwlardı qurtw kelısımne" qol qoyu jynalısı 1993-jılı qañtardıñ 13-kunı tusten keyın paryj b m u oqw-ağartw, ğılım-texnyka, madenyet uyımınıñ bas ıştabında aşıldı. 120neşe memlekettıñ sırtqı ıster mynystrlerı men ukımet wakılderı kelsımge qol qoydı. Juñgonıñ burınğı sırtqı ıster mynystrı çYan çyçın juñgo atınan kelısımge qol qoydı.
  


2001-jılı 13-qañtar sarvatodağı jer sılkınıste 355 adam oldı


    2001-jılı qañtardıñ 13-kunı orta ameryka qurlığında 7. 6 bal jer sılkındı. Sarvato memlekettık saqşı mekemesınıñ malmdemeşısı belıttıñ aytwına qarağanda osı retkı jer sılkınste 355 adam olgen. Munan sırt 1077 adam jaralanıp, 7934 uy qulap, 17000 aynalasındağı qurılıs zYanğa uşırağan.

Qazaq radïo torabınıñ baylanıs ädırısı : elektrondi poçta:

Ädırısı : bïjïñ qalası fwşïñmın sırtqı koşesi 2-awla juñgo radïo torabı poçta nömırı :100866
Telefon :010-86093114 400-668-0040 Fakıs :010-63909751
E-mail:cn@cnr.cn
Torapta taratılatın dıbıs keskin bağdarlamalarınıñ ruxsat nömırı 0102002
Ortalıq xalıq radïo stansïası baspa uqığı (C)
网上传播视听节目许可证号 0102002 京ICP备05065762号