00:00:00  
Bas bet Xabarlar Orta azïa Medïalarğa nazar Ulağat Azamattıñ aytarı Ekonomïka aydını Zañ jane zamana Parasat
Agwgay Şalqar Darïğay-dawren Alem aïasında Arnawlı xabar Radïo twralı Arna Keskin Bïjïñdegi qazaqtar

"qos tıl" oqıtwındağı eskerwge tystı tuyınder

Kelwqaynari : Juñgo qazaq radyo torabı | Jawaptı redaktor : Aynagul | Jañalanğan waqıt : 2013-09-09

 

        Adal tolegen ulı


    Urpaq-ulttıñ bolaşağı. Bugıngı buldırşınderımız erteñgı qoğamnıñ yesı bolmaq. Sol uşın de "balanı jastan" degen xalqımızdıñ dana tağılmatı boyınşa, urpaqtarımızdı jastayınan oner-bılımge bawlıp, oz ultın, otanın, xalqın suyetın, moraldı, murattı, bılmdı, saw denelı sapalı jetkınşekterdı tarbyelew balanıñ alğaşqı "mektebı" sanalatın ata- anasınan tartıp, juyelı bılım beretın ordası ana mektebınıñ, omırdıñ qırı men sırın koñıl kozımen uğınatın qoğam sındı uş ulken mekteptıñ saykeswınde jurıletındıgı barşamızğa belgılı. Desede bugıngı kunde sapa oqw-ağartwı jolğa qoyılıp, elektron zamanı barşa ğalamdı yelegen bugıngı tañda, oqwşılar men oqıtwşılardıñ arqasındağı juk te awırlamasa jeñıldegen joq. Olay bolatını elımızdıñ oqw-ağartwı az ulttar qonıstanğan rayondarğa "qos tıl" oqıtw tuzımın qoldanıp otır. Bul bızdıñ urpaqtarımızdıñ ekı tılde bolıp, erekşelıgın sawlelendırwge zor paydası bolğanımen, awdan-awıldardağı "qos tıl" oqıtw tuzımnıñ tolıq arnağa tuspewı men qosa, ışınara oqw-ağartwğa jawaptı basşılardıñ bul tuzım jonındegı kozğarastarı bır kelkı bolmağandığı sebeptı "qos tıl" oqıtw tuzımı derlık arnağa tuse qoyğan joq.


    "qos tıl" oqıtw tuzımı elımızdıñ az ulıt oqwşılarına qarata qoldanğan eñ tyımdı sayasatı. Onıñ bastı maqsatı-az ult balaları oz tılın tolıq meñgerwmen qatar, memıleket tılı bolğan xanızw tılın de qosa meñgerwdı meñızeydı. Bul arada oz ana tılıne qurmet etw, eñ bastısı oz tılın jettık meñgerw bastı orında turatındığın bılgenımız jon.


qazırgı jağdaydan alıp qarağanda, bızdıñ "qos tıl" oqıtwımız tek jalañ oqıtw formasında jurılıp jatır dewımızge abden boladı. Uytkenı, qoğamda, tıptı mektepke kelıp :" balamız uyde oz tılınde soylewdı qoydı, qaycek boladı?",- dep tarıqqan ata- analardıñ talayın kordık. Endeşe "qos tıl" oqıtwın qaytkende juyelı jurgızwge boladı? Degen mazmunğa qısqaşa toqtalıp, oz kozqarastarımdı ayta ketwdı xup kordım.


    Bırınşı, azır awıl- qıstaqtarğa deyın "balalar baqşası" salınıp, negızınen ar otbasındağı ayağı men tılı şıqqan balalardıñ barı sol arağa aparıladı. Oyın balası bolğan olardı erkın qoya berıp, wağında tamaqtandırıp, amandığına koñıl bolwden basqa eşqanday uyırenw talaptarın qoymawımız kerek. Al bız kerısınşe balalarğa san sanatıp, tıl uyıretwge beyım turamız. Kışkentay bala ar qanday narsege elkıtegış keletındıkten, ol basqa tıldı de oñay uyrenıp aladı. Sonımen onıñ sanasına mıqtap sıñbegen oz tılı bırdem qurdımğa ketedı.


    Ekınşı, "qos tıl" klastarına sabaq berıp jurgen oqıtwşılarımızdıñ kop sandısı joğarı mağlumattı bolğanımen kobı "xanzw tılınde" oqığan jastar nemese xanzw muğalımder bolğandıqtan oqwşılarğa qos tılde sabaq tusındırwı jetersız bolğandıqtan, oqwşılardıñ kobı xanızwşa arıpterdı tanıp, oqy alğanımen onıñ qazaqşa mağınasın bıle bermeydı.


    Uşınşı, awdan-awıldarda oqwşılardıñ qıstıq nemese jazdıq kanykolında koptegen oqıtwşılar "mozyka gurjegı", "by gurjegı", "dombıra gurjegı", "ağılşın tılı gurjegı", "xanızw tılı gurjegı" sındı gurjekter aşıp, balalardı tarbyelep jatır. Bıraq, oz tılınen ayırılwğa şaq qalğan bılayğı urpaqtardıñ qamı uşın aşılğan "qazaq tılı gurjegı" alı joq. Sondıqtan bul jağı da eskerılwı kerek.


    Tortınşı, balalardıñ qormalı bolğan ata-analarda barlıq jawapkerşılıktı mektepke ytermey, balasınıñ kılas jetekşsı jane sabaqtıq muğalımdermen ar kez xabarlasıp, balasınıñ oqw jağdayın qadağalay tekserw men qatar, balasınıñ uyde oz tılınde soylewın qadağalap otırwı qajet. Mıne joğardağıday bırneşe jaqtan aytılğan maseleler bızdıñ "qos tıl" oqıtw tuzımıne tawday bolmasada, tomarday tosqındıq jasap otırğan kınarattar dep aytwğa abden boladı.

 


bwrıltoğay awdanı şığanjyde jataqtı mektebı

Qazaq radïo torabınıñ baylanıs ädırısı : elektrondi poçta:

Ädırısı : bïjïñ qalası fwşïñmın sırtqı koşesi 2-awla juñgo radïo torabı poçta nömırı :100866
Telefon :010-86093114 400-668-0040 Fakıs :010-63909751
E-mail:cn@cnr.cn
Torapta taratılatın dıbıs keskin bağdarlamalarınıñ ruxsat nömırı 0102002
Ortalıq xalıq radïo stansïası baspa uqığı (C)
网上传播视听节目许可证号 0102002 京ICP备05065762号